Καλλιόπη Βέττα «Αγωνία για την πορεία της Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης στη Δυτική Μακεδονία».
Κατέθεσα σήμερα κοινοβουλευτική ερώτηση – αναφορά προς τους Υπουργούς Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, και Ανάπτυξης, με θέμα:
Η ερώτηση βασίζεται στην κοινή επιστολή του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (Παράρτημα Δυτικής Μακεδονίας), του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (5ο Περιφερειακό Τμήμα Δυτικής Μακεδονίας) και του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (Τμήμα Δυτικής Μακεδονίας), η οποία απευθύνεται προς τα Ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα και την Ελληνική Κυβέρνηση.
Στην επιστολή τους, οι θεσμικοί εκπρόσωποι του επιστημονικού και παραγωγικού δυναμικού της περιοχής κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, επισημαίνοντας ότι επτά χρόνια μετά την έναρξη της απολιγνιτοποίησης, η εφαρμοζόμενη πολιτική παρουσιάζει δραματική απόκλιση μεταξύ στόχων και αποτελεσμάτων.
Συγκεκριμένα, η Δυτική Μακεδονία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια καθολική υποχώρηση των αναπτυξιακών της μεγεθών, η οποία αποτυπώνεται ανάγλυφα σε μια σειρά από δείκτες της ΕΛΣΤΑΤ:
Έντονη πληθυσμιακή συρρίκνωση κατά -10,3% (περίοδος 2016–2025), που καθιστά τη Δυτική Μακεδονία την πιο αραιοκατοικημένη Περιφέρεια της χώρας.
Πρωτιά στην ανεργία πανελλαδικά, η οποία παραμένει στο 15,3% το 2025 (έναντι 8,9% του εθνικού μέσου όρου), παρουσιάζοντας μάλιστα αυξητικές τάσεις την περίοδο 2024–2025.
Κατακόρυφη πτώση της Ακαθάριστης Προστιθέμενης Αξίας (ΑΠΑ) κατά -21,8% την περίοδο 2015–2023, την ώρα που σε εθνικό επίπεδο καταγράφεται αύξηση +26,2%.
Απελπιστικά χαμηλούς ρυθμούς πραγματικής απορρόφησης των πόρων του Προγράμματος Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (ΠΔΑΜ), καθώς επί συνολικής δημόσιας χρηματοδότησης 1,61 δισ. ευρώ, οι δαπάνες προς πιστοποίηση αγγίζουν μόλις το 9,36%.
Παράλληλα, τα Επιμελητήρια καταγγέλλουν σοβαρές δομικές στρεβλώσεις, καθώς σημαντικό μέρος των πόρων εγκλωβίζεται σε υποστηρικτικές δράσεις (κατάρτιση, συμβουλευτική), ενώ οι μεγάλες παραγωγικές, βιομηχανικές και εμβληματικές επενδύσεις που θα δημιουργούσαν μόνιμες θέσεις εργασίας απουσιάζουν παντελώς.
Την ίδια στιγμή, καταδικάζουν την αδικαιολόγητη παραμονή των διοικητικών δομών (ΕΥΔΑΜ, ΜΕΤΑΒΑΣΗ Α.Ε.) στην Αθήνα, γεγονός που στερεί από την πληττόμενη περιοχή πολύτιμα έσοδα και θέσεις εργασίας.
Με την παρέμβασή τους, οι φορείς καταθέτουν ένα ενιαίο πλαίσιο συγκεκριμένων προτάσεων για την αναθεώρηση της πολιτικής της Μετάβασης, ζητώντας μεταξύ άλλων:
Αξιολόγηση της Μετάβασης με πραγματικούς κοινωνικούς, οικονομικούς και δημογραφικούς δείκτες (θέσεις εργασίας, εισόδημα) και όχι με ψυχρά λογιστικά κριτήρια.
Θεσμοθέτηση Ευρωπαϊκής Ρήτρας Κοινωνικού και Δημογραφικού Αντικτύπου, ώστε κάθε επιδότηση να συνδέεται υποχρεωτικά με μόνιμες, ποιοτικές και συλλογικά καλυπτόμενες θέσεις εργασίας.
Στοχευμένη ενίσχυση μεγάλων επενδύσεων στη βιομηχανία, τη μεταποίηση και την καινοτομία, με παράλληλη οργανική διασύνδεση και ενσωμάτωση των τοπικών ΜμΕ.
Έκτακτη χρηματοδότηση του Πρωτογενούς Τομέα και της Αγροδιατροφής από τους πόρους της ΚΑΠ και αξιοποίηση των αποκατεστημένων λιγνιτικών εκτάσεων.
Επανασχεδιασμό της φάσης μετάβασης μετά το 2027, με ρητή ρήτρα «κλειδώματος» συγκεκριμένων κονδυλίων (earmarked funding) για τη Δυτική Μακεδονία στα επικείμενα Εθνικά και Περιφερειακά Σχέδια (NRPP), καθώς και την άμεση μεταφορά των ΕΥΔΑΜ και ΜΕΤΑΒΑΣΗ Α.Ε. στην Κοζάνη.
Ο χρόνος των θεωρητικών σχεδιασμών, των κυβερνητικών υποσχέσεων και των γραφειοκρατικών καθυστερήσεων έχει εξαντληθεί προ πολλού.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Ελληνική Πολιτεία οφείλουν να αναλάβουν τις ιστορικές τους ευθύνες πριν η καταστροφή του παραγωγικού και κοινωνικού ιστού καταστεί μη αναστρέψιμη.
Η Δυτική Μακεδονία, η περιοχή που κράτησε στις πλάτες της την ενεργειακή επιβίωση ολόκληρης της χώρας για δεκαετίες, δεν είναι ανεκτό να μετατρέπεται σε μία από τις πιο πληττόμενες περιφέρειες της Ευρώπης.
