Τι προβλέπει το σχέδιο νόμου για το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης και το Τέλος Περιφερειακής Ανάπτυξης – Τι πρέπει να γνωρίζουν ιδιοκτήτες και ενοικιαστές
Γράφει ο Πέτρος Πρωτόγερος
Αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο επιβαρύνονται τα ακίνητα μέσω της Τοπικής Αυτοδιοίκησης προβλέπει το σχέδιο νόμου για τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, το οποίο βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση.
Το θέμα αφορά άμεσα ιδιοκτήτες ακινήτων, αλλά και ενοικιαστές, καθώς οι σχετικές χρεώσεις συνδέονται στην πράξη με τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος.
Το βασικό σημείο είναι ότι το σχέδιο νόμου προβλέπει τη δημιουργία ενός νέου τέλους υπέρ των δήμων, με την ονομασία Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης, ενώ παράλληλα δίνει τη δυνατότητα στις Περιφέρειες να επιβάλουν και Τέλος Περιφερειακής Ανάπτυξης.
Προς το παρόν, όμως, δεν μιλάμε για οριστικά ψηφισμένο νόμο. Πρόκειται για διατάξεις που έχουν τεθεί σε δημόσια διαβούλευση και επομένως μπορεί να υπάρξουν αλλαγές πριν από την τελική ψήφιση. Η δημόσια διαβούλευση για τον Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης ξεκίνησε στις 20 Μαΐου 2026 και, σύμφωνα με το Υπουργείο Εσωτερικών, ολοκληρώνεται στις 4 Ιουνίου 2026.
Με μία ματιά
Τι αλλάζει: Προβλέπεται νέο Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης υπέρ των δήμων.
Τι αντικαθιστά: Το Τέλος Ακίνητης Περιουσίας και τον Φόρο Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων.
Από πότε: Από την 1η Ιανουαρίου 2027, εφόσον οι διατάξεις ψηφιστούν όπως έχουν τεθεί σε διαβούλευση.
Ποιος αποφασίζει: Τα δημοτικά συμβούλια για το δημοτικό τέλος και τα περιφερειακά συμβούλια για το περιφερειακό.
Τι δεν είναι σίγουρο: Το τελικό ύψος της επιβάρυνσης και το αν κάθε Περιφέρεια θα επιβάλει Τέλος Περιφερειακής Ανάπτυξης.
Τι είναι το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης
Το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης είναι ένα νέο τέλος υπέρ των δήμων, το οποίο, σύμφωνα με το σχέδιο νόμου, επιβάλλεται επί της συνολικής αξίας της ακίνητης περιουσίας που βρίσκεται μέσα στα όρια κάθε δήμου.
Με απλά λόγια, ο δήμος θα ορίζει έναν συντελεστή και με βάση αυτόν θα προκύπτει η ετήσια επιβάρυνση για τα ακίνητα που βρίσκονται στα διοικητικά του όρια.
Σύμφωνα με το άρθρο 393 του σχεδίου νόμου, ο συντελεστής του Τέλους Τοπικής Ανάπτυξης θα καθορίζεται με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου και θα κυμαίνεται από 0,30‰ έως 0,70‰. Μπορεί επίσης να διαφοροποιείται ανά δημοτική ενότητα.
Για τον υπολογισμό της αξίας των ακινήτων λαμβάνονται υπόψη τα τετραγωνικά μέτρα, η τιμή ζώνης και ο συντελεστής παλαιότητας. Αυτό είναι σημαντικό, γιατί τα παραδείγματα που ακολουθούν δεν αφορούν απαραίτητα την εμπορική αξία που πιστεύει ο ιδιοκτήτης ότι έχει το ακίνητό του, αλλά την αξία επί της οποίας θα υπολογιστεί το τέλος με βάση τα στοιχεία που προβλέπει το σχέδιο νόμου.
Τι αντικαθιστά
Το νέο Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης προβλέπεται να αντικαταστήσει δύο σημερινές επιβαρύνσεις:
το Τέλος Ακίνητης Περιουσίας, γνωστό ως ΤΑΠ, και
τον Φόρο Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων, γνωστό ως ΦΗΧ.
Σύμφωνα με τις μεταβατικές διατάξεις του σχεδίου νόμου, το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης προβλέπεται να επιβληθεί από την 1η Ιανουαρίου 2027, ενώ ο ΦΗΧ και το ΤΑΠ θα εξακολουθήσουν να επιβάλλονται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Ουσιαστικά, δύο υφιστάμενες επιβαρύνσεις ενοποιούνται σε ένα νέο τέλος υπέρ των δήμων. Αυτό όμως δεν σημαίνει αυτομάτως ότι η επιβάρυνση θα μείνει ίδια με σήμερα. Το τελικό ποσό θα εξαρτηθεί από την αξία του ακινήτου και από τον συντελεστή που θα αποφασίσει κάθε δημοτικό συμβούλιο.
Ποιος θα πληρώνει
Το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης βαρύνει τον κύριο του ακινήτου κατά την 1η Ιανουαρίου κάθε έτους. Σε περίπτωση επικαρπίας ή νομής, υπόχρεος είναι ο επικαρπωτής ή ο νομέας. Σε περίπτωση συνιδιοκτησίας, το ποσό υπολογίζεται ανάλογα με το ποσοστό κάθε συνιδιοκτήτη.
Για τα ακίνητα που έχουν μετρητή ηλεκτρικής ενέργειας, η βεβαίωση και είσπραξη του τέλους γίνεται με βάση τα μητρώα ακινήτων που τηρούν οι δήμοι και τα στοιχεία που λαμβάνουν από δηλώσεις των υπόχρεων και άλλες βάσεις δεδομένων.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι η χρέωση μπορεί να εμφανίζεται στον λογαριασμό ηλεκτρικού ρεύματος. Αν ο λογαριασμός είναι στο όνομα του ενοικιαστή, χρειάζεται προσοχή: η επιβάρυνση αφορά τον ιδιοκτήτη και προβλέπεται συμψηφισμός με το μίσθωμα, εφόσον το ποσό καταβληθεί από τον μισθωτή.
Τι είναι το Τέλος Περιφερειακής Ανάπτυξης
Πέρα από το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης υπέρ των δήμων, το σχέδιο νόμου προβλέπει και τη δυνατότητα επιβολής Τέλους Περιφερειακής Ανάπτυξης από τις Περιφέρειες.
Το σημείο αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό: το περιφερειακό τέλος δεν επιβάλλεται αυτόματα. Το σχέδιο νόμου δίνει τη δυνατότητα στο περιφερειακό συμβούλιο να το θεσπίσει με απόφασή του.
Σύμφωνα με το άρθρο 447, το Τέλος Περιφερειακής Ανάπτυξης μπορεί να επιβάλλεται με απόφαση του περιφερειακού συμβουλίου, με συντελεστές από 0,15‰ έως 0,35‰, οι οποίοι μπορούν να διαφοροποιούνται ανά Περιφερειακή Ενότητα.
Αυτό είναι και το σημείο που προκαλεί τον μεγαλύτερο προβληματισμό, καθώς, εφόσον μια Περιφέρεια κάνει χρήση αυτής της δυνατότητας, μπορεί να υπάρξει μία επιβάρυνση υπέρ του δήμου και μία δεύτερη υπέρ της Περιφέρειας.
Παραδείγματα: τι μπορεί να σημαίνει στην πράξη
Για να γίνει πιο κατανοητό, ας δούμε ενδεικτικά παραδείγματα.
Τα παραδείγματα είναι καθαρά υποθετικά και δεν αποτελούν φορολογικό υπολογισμό για συγκεκριμένο ακίνητο. Βασίζονται αποκλειστικά στους συντελεστές που προβλέπει το σχέδιο νόμου. Το τελικό ποσό θα εξαρτηθεί από τα πραγματικά στοιχεία του ακινήτου, τον συντελεστή που θα επιλέξει κάθε δήμος και από το αν η Περιφέρεια θα αποφασίσει να επιβάλει Τέλος Περιφερειακής Ανάπτυξης.
Επίσης, ως «αξία ακινήτου» στα παραδείγματα εννοείται η αξία επί της οποίας θα υπολογιστεί το τέλος, με βάση τα στοιχεία και τους συντελεστές που προβλέπει το σχέδιο νόμου, και όχι απαραίτητα η εμπορική αξία πώλησης του ακινήτου.
Παράδειγμα 1: Ακίνητο αξίας 80.000 ευρώ
Αν ένα ακίνητο έχει αξία υπολογισμού 80.000 ευρώ, τότε το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης μπορεί ενδεικτικά να διαμορφωθεί ως εξής:
Με συντελεστή 0,30‰, περίπου 24 ευρώ τον χρόνο.
Με συντελεστή 0,70‰, περίπου 56 ευρώ τον χρόνο.
Αν επιβληθεί και Τέλος Περιφερειακής Ανάπτυξης:
Με συντελεστή 0,15‰, προστίθενται περίπου 12 ευρώ τον χρόνο.
Με συντελεστή 0,35‰, προστίθενται περίπου 28 ευρώ τον χρόνο.
Άρα, για ακίνητο αξίας υπολογισμού 80.000 ευρώ, η συνολική επιβάρυνση μπορεί ενδεικτικά να κυμανθεί από περίπου 36 ευρώ έως 84 ευρώ τον χρόνο, εφόσον επιβληθούν και τα δύο τέλη.
Παράδειγμα 2: Ακίνητο αξίας 120.000 ευρώ
Για ακίνητο με αξία υπολογισμού 120.000 ευρώ, το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης μπορεί ενδεικτικά να είναι:
Με συντελεστή 0,30‰, περίπου 36 ευρώ τον χρόνο.
Με συντελεστή 0,70‰, περίπου 84 ευρώ τον χρόνο.
Αν προστεθεί και Τέλος Περιφερειακής Ανάπτυξης:
Με συντελεστή 0,15‰, προστίθενται περίπου 18 ευρώ τον χρόνο.
Με συντελεστή 0,35‰, προστίθενται περίπου 42 ευρώ τον χρόνο.
Σε αυτή την περίπτωση, η συνολική επιβάρυνση μπορεί ενδεικτικά να κυμανθεί από περίπου 54 ευρώ έως 126 ευρώ τον χρόνο.
Παράδειγμα 3: Ακίνητο αξίας 200.000 ευρώ
Για ακίνητο με αξία υπολογισμού 200.000 ευρώ, το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης μπορεί ενδεικτικά να διαμορφωθεί ως εξής:
Με συντελεστή 0,30‰, περίπου 60 ευρώ τον χρόνο.
Με συντελεστή 0,70‰, περίπου 140 ευρώ τον χρόνο.
Αν επιβληθεί και Τέλος Περιφερειακής Ανάπτυξης:
Με συντελεστή 0,15‰, προστίθενται περίπου 30 ευρώ τον χρόνο.
Με συντελεστή 0,35‰, προστίθενται περίπου 70 ευρώ τον χρόνο.
Άρα, η συνολική επιβάρυνση μπορεί ενδεικτικά να κυμανθεί από περίπου 90 ευρώ έως 210 ευρώ τον χρόνο.
Γιατί ανησυχούν οι ιδιοκτήτες
Η ανησυχία των ιδιοκτητών εστιάζει κυρίως σε δύο σημεία.
Το πρώτο είναι ότι το νέο Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης έχει ανώτατο συντελεστή 0,70‰, ενώ το σημερινό ΤΑΠ κινείται σε χαμηλότερα επίπεδα, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα αναφορές και τη σχετική δημοσιογραφική κάλυψη του θέματος. Ο ΣΚΑΪ, στο σχετικό ρεπορτάζ του, αναφέρει ότι το σημερινό ΤΑΠ κυμαίνεται από 0,25‰ έως 0,35‰, ενώ το νέο Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης προβλέπεται από 0,30‰ έως 0,70‰.
Το δεύτερο είναι ότι, πέρα από το δημοτικό τέλος, προβλέπεται και δυνατότητα επιβολής περιφερειακού τέλους. Αν αυτή η δυνατότητα αξιοποιηθεί από τις Περιφέρειες, τότε η συνολική επιβάρυνση μπορεί να αυξηθεί.
Η ΠΟΜΙΔΑ έχει εκφράσει έντονη ανησυχία για το συγκεκριμένο πλαίσιο, κάνοντας λόγο για «δημοτικό ΕΝΦΙΑ» και υποστηρίζοντας ότι οι προτεινόμενες ρυθμίσεις μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντική αύξηση των επιβαρύνσεων για τους ιδιοκτήτες ακινήτων.
Τι πρέπει να προσέξουν οι πολίτες
Το πρώτο που πρέπει να κρατήσουν οι πολίτες είναι ότι οι αλλαγές δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί. Το σχέδιο νόμου βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση και μπορεί να υπάρξουν αλλαγές πριν από την τελική ψήφισή του.
Το δεύτερο είναι ότι το ύψος της επιβάρυνσης δεν θα είναι ίδιο για όλα τα ακίνητα. Θα εξαρτάται από την αξία υπολογισμού του ακινήτου, τον συντελεστή που θα επιλέξει κάθε δήμος και από το αν θα επιβληθεί ή όχι περιφερειακό τέλος.
Το τρίτο είναι ότι οι αποφάσεις των δημοτικών και περιφερειακών συμβουλίων θα αποκτήσουν ιδιαίτερη σημασία. Αν οι δήμοι επιλέξουν χαμηλούς συντελεστές, η επιβάρυνση μπορεί να παραμείνει περιορισμένη. Αν όμως επιλεγούν υψηλότεροι συντελεστές και παράλληλα επιβληθεί και Τέλος Περιφερειακής Ανάπτυξης, τότε το συνολικό ποσό μπορεί να είναι αισθητά μεγαλύτερο.
Το συμπέρασμα
Το σχέδιο νόμου για τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης ανοίγει μια νέα συζήτηση για τη χρηματοδότηση δήμων και Περιφερειών, αλλά και για το κόστος κατοχής ακινήτων.
Το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης δεν είναι απλώς μια αλλαγή ονομασίας. Ενοποιεί το ΤΑΠ και τον Φόρο Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων, προβλέπει νέο εύρος συντελεστών και συνδέεται με αποφάσεις που θα λαμβάνονται σε επίπεδο δήμων.
Παράλληλα, η δυνατότητα επιβολής Τέλους Περιφερειακής Ανάπτυξης δημιουργεί το ενδεχόμενο πρόσθετης επιβάρυνσης, χωρίς όμως να σημαίνει ότι το τέλος αυτό θα επιβληθεί υποχρεωτικά από όλες τις Περιφέρειες.
Μέχρι να υπάρξει τελικό ψηφισμένο κείμενο, χρειάζεται προσοχή στις διατυπώσεις και παρακολούθηση των εξελίξεων. Αυτό που είναι βέβαιο είναι ότι, αν οι διατάξεις παραμείνουν ως έχουν, οι ιδιοκτήτες ακινήτων θα πρέπει να παρακολουθούν πλέον όχι μόνο τις αποφάσεις της κεντρικής κυβέρνησης, αλλά και τις αποφάσεις των δήμων και των Περιφερειών για τα τοπικά τέλη.
Πηγή πληροφοριών άρθρου
Πηγές πληροφοριών: Υπουργείο Εσωτερικών – Δημόσια Διαβούλευση για τον Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, OpenGov, Taxheaven, ΣΚΑΪ, ΠΟΜΙΔΑ.
Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του παρόντος άρθρου, ολική ή μερική, χωρίς σαφή αναφορά στην πηγή και ενεργό σύνδεσμο προς το enimerosou.gr.
