Δυτική Μακεδονία: Βουτιά 18% στο ΑΕΠ – Η δεύτερη μεγαλύτερη πτώση στην ΕΕ
Τα στοιχεία της Eurostat για την περίοδο 2019–2024 αποτυπώνουν το βάθος της οικονομικής υποχώρησης. Στο 48% του ευρωπαϊκού μέσου όρου το κατά κεφαλήν ΑΕΠ, με την ανεργία και τη μείωση του πληθυσμού να εντείνουν την πίεση στην περιοχή.
Τη δεύτερη μεγαλύτερη πτώση πραγματικού ΑΕΠ στην Ευρωπαϊκή Ένωση κατέγραψε η Δυτική Μακεδονία την περίοδο 2019–2024. Σύμφωνα με τη Eurostat, η οικονομική παραγωγή της Περιφέρειας συρρικνώθηκε κατά 18%, χάνοντας μέσα σε πέντε χρόνια σχεδόν το ένα πέμπτο του μεγέθους της.
Η καταγραφή επαναφέρει με ένταση το ζήτημα της παραγωγικής ανασυγκρότησης της περιοχής: ποιες δραστηριότητες μπορούν να δημιουργήσουν σταθερές δουλειές, να στηρίξουν τις τοπικές επιχειρήσεις και να δώσουν προοπτική παραμονής στους κατοίκους της.
Το μέγεθος της απόστασης από την ευρωπαϊκή ανάκαμψη
Η σύγκριση ξεκινά από το 2019, το τελευταίο έτος πριν από την πανδημία, και φτάνει στο 2024. Στο ίδιο διάστημα, το πραγματικό ΑΕΠ της Ευρωπαϊκής Ένωσης αυξήθηκε συνολικά κατά 5,6%.
Από τις 244 περιφέρειες με διαθέσιμα στοιχεία, οι 197 ξεπέρασαν τα επίπεδα οικονομικής δραστηριότητας του 2019. Η Δυτική Μακεδονία συγκαταλέγεται στις 46 που κατέγραψαν υποχώρηση, με τη δεύτερη δυσμενέστερη επίδοση.
Η μείωση κατά 18% είναι σωρευτική για την πενταετία και υπολογίζεται σε πραγματικούς όρους, αφαιρώντας την επίδραση των μεταβολών των τιμών.
Κάτω από το μισό του ευρωπαϊκού μέσου όρου
Την οικονομική αδυναμία της περιοχής αναδεικνύει και το κατά κεφαλήν ΑΕΠ. Το 2024, σε Πρότυπα Αγοραστικής Δύναμης, αντιστοιχούσε στο 48% του μέσου όρου της ΕΕ, κατατάσσοντας τη Δυτική Μακεδονία ανάμεσα στις οικονομικά ασθενέστερες ευρωπαϊκές περιφέρειες με βάση αυτόν τον δείκτη.
Πρόκειται για μέτρηση της οικονομικής παραγωγής ανά κάτοικο, προσαρμοσμένη στις διαφορές των επιπέδων τιμών μεταξύ των χωρών.
Οι προειδοποιήσεις για τη Δίκαιη Μετάβαση
Τα στοιχεία δίνουν νέο βάρος στις παρεμβάσεις των επιστημονικών επιμελητηρίων για την αναπλήρωση της δραστηριότητας που συνδεόταν με τον λιγνίτη.
Στην κοινή επιστολή τους προς τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, τον Ιούλιο του 2026, το Οικονομικό Επιμελητήριο, το ΤΕΕ και το ΓΕΩΤΕΕ Δυτικής Μακεδονίας υποστήριξαν ότι η εφαρμογή της Δίκαιης Μετάβασης παρουσιάζει σημαντική απόσταση μεταξύ σχεδιασμού και αποτελεσμάτων.
Με βάση τα τότε στοιχεία προόδου του Προγράμματος Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, οι νομικές δεσμεύσεις αντιστοιχούσαν στο 45,1% της συνολικής δημόσιας χρηματοδότησης, ενώ οι δαπάνες προς πιστοποίηση στο 9,36%. Οι φορείς επισήμαιναν ότι οι παρεμβάσεις δεν είχαν αποδώσει οικονομικό αποτέλεσμα ανάλογο των απωλειών της περιοχής.
Η πίεση στην εργασία και στον πληθυσμό
Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, η ανεργία στη Δυτική Μακεδονία διαμορφώθηκε στο 12,7% το δεύτερο τρίμηνο του 2026, έναντι 7,9% πανελλαδικά — διαφορά 4,8 ποσοστιαίων μονάδων.
Παράλληλα, στην επιστολή των επιμελητηρίων καταγράφεται, με επίκληση στοιχείων της ΕΛΣΤΑΤ, μείωση του πληθυσμού κατά 10,3% μεταξύ 2016 και 2025, από περίπου 271.000 σε 243.000 κατοίκους.
Για την Καστοριά, την Κοζάνη, τη Φλώρινα και τα Γρεβενά, τα δεδομένα αυτά θέτουν ένα κοινό ζήτημα: την εξασφάλιση βιώσιμης οικονομικής προοπτικής σε ολόκληρη την Περιφέρεια.
Τα επιμελητήρια ζητούν παραγωγικές επενδύσεις, σύνδεση των χρηματοδοτήσεων με μόνιμες θέσεις εργασίας και ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών επιχειρήσεων στις νέες δραστηριότητες. Εκεί θα κριθεί η επόμενη ημέρα της Δυτικής Μακεδονίας: στην παραγωγή, στην απασχόληση και στη δυνατότητα των ανθρώπων της να παραμείνουν στον τόπο τους.
Πηγές: Για τη σύνταξη του άρθρου αξιοποιήθηκαν στοιχεία της Eurostat, της ΕΛΣΤΑΤ για το Β΄ τρίμηνο του 2026 και της κοινής επιστολής των επιστημονικών επιμελητηρίων Δυτικής Μακεδονίας. Αφορμή αποτέλεσε το σχετικό δημοσίευμα του in.gr.
Σύνταξη: Πέτρος Πρωτόγερος
Για την έρευνα, τη σύνταξη και την επεξεργασία του άρθρου χρησιμοποιήθηκαν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης. Τη συντακτική ευθύνη φέρει ο Πέτρος Πρωτόγερος.
