Ποια είναι η διαφορά μεταξύ Μάγματος και Λάβας; Λάβα
Και γιατί μερικά ηφαίστεια εκρήγνυνται και άλλα μόνο αναβλύζουν; Όλα σχετίζονται με τα πυκνόρρευστα κέντρα τους. Λάβα
Η διάκριση μεταξύ μάγματος και λάβας αφορά την τοποθεσία. Όταν οι γεωλόγοι αναφέρονται στο μάγμα , μιλούν για τηγμένο βράχο που είναι ακόμα παγιδευμένος υπόγεια. Αν αυτός ο λιωμένος βράχος βγει στην επιφάνεια και συνεχίσει να ρέει σαν υγρό, ονομάζεται λάβα .
Τα μάγματα διαφέρουν ως προς τη χημική τους σύνθεση, η οποία τους δίνει – καθώς και τα ηφαίστεια που τα περιέχουν – διαφορετικές ιδιότητες.
Μαφικά μάγματα όπως αυτά στη Χαβάη, τείνουν να σχηματίζονται όταν λιώνει ο βαρύτερος φλοιός που σχηματίζει τον πυθμένα του ωκεανού. Περιέχουν μεταξύ 47 και 63 τοις εκατό πυρίτιο, το ορυκτό από το οποίο αποτελείται το γυαλί και ο χαλαζίας. Όσον αφορά τα λιωμένα πετρώματα, τα μαφικά μάγματα είναι ιδιαίτερα ρευστά , με ιξώδη που κυμαίνονται από τη ροή μελάσας για παράδειγμα έως του φυστικοβούτυρου . Είναι επίσης η πιο καυτή ποικιλία μάγματος, φτάνοντας σε θερμοκρασίες μεταξύ 1.800 βαθμών και 2.200 βαθμών Φαρενάιτ .
Τα πυριτικά μάγματα , από την άλλη πλευρά, τείνουν να σχηματίζονται όταν λιώνει ο ελαφρύτερος ηπειρωτικός φλοιός. Αυτά τα μάγματα αποτελούνται από πάνω από 63 τοις εκατό διοξείδιο του πυριτίου, γεγονός που τα καθιστά πιο παχύρρευστα: Κατά την πιο μεγάλη ροή τους, τα πυριτικά μάγματα ρέουν περίπου, όπως το λαρδί ή κάποιο στεγανωτικό υλικό – το οποίο σημαίνει ότι δεν είναι καθόλου καλό να συμβεί. Είναι επίσης πιο δροσερά από τα μαφικά μάγματα. Ο Ριόλιθος , ένας ιδιαίτερα πλούσιος σε πυρίτιο τύπος λάβας, αγγίζει θερμοκρασίες μεταξύ μόνο 1.200 βαθμών έως 1.500 βαθμών Φαρενάιτ .
Δεδομένου ότι τα πυριτικά μάγματα είναι πιο ψυχρά και πιο σκούρα από τα μαφικά μάγματα, τα αέρια που δημιουργούνται δυσκολεύονται περισσότερο να εκτονωθούν. Αυτό καθιστά τα πυριτικά μάγματα πιο επικίνδυνα: Καθώς συσσωρεύεται περισσότερο αέριο στο μάγμα, γίνεται όλο και πιο εκρηκτικό, όπως για παράδειγμα η προσθήκη όλο και περισσότερου ανθρακικού σε μια σόδα.
Όταν τα πυριτικά μάγματα δεν περιορίζονται πλέον υπό την αρκετά υψηλή πίεση, τα αέρια που έχουν δημιουργηθεί μέσα τους βγαίνουν από το διάλυμα και σχηματίζουν φυσαλίδες. Και ακριβώς όπως το άνοιγμα ενός ανακινημένου δοχείου σόδας, η προκύπτουσα ορμή ατμού πυροδοτεί μια εκρηκτική έκρηξη . Εικονικά ηφαίστεια σε σχήμα κώνου που ονομάζονται Στρατοβόλα ηφαίστεια, όπως το όρος Pinatubo , είναι φορτωμένα με πυριτικά μάγματα.
Τα ηφαίστεια της Χαβάης, από την άλλη πλευρά, περιέχουν ιδιαίτερα χαμηλής περιεκτικότητας σε πυρίτιο μάγμα από βασάλτη , πράγμα που σημαίνει ότι έχουν πολύ λιγότερη εκρηκτική ορμή . Δηλαδή, ρέει αργά και εκτοξεύεται σαν πιτσιλιές , δημιουργώντας ηφαίστεια ασπίδες – σχηματισμούς με ήπια κλίση που έχουν γίνει η χαρακτηριστική γεωλογική σιλουέτα των νησιών.
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο στην πηγή : www.nationalgeographic.com
