Mercosur | Έγκριση με ειδική πλειοψηφία – Προβληματισμοί για αγρότες, περιβάλλον και αγορές
Μετά από 25 χρόνια διαπραγματεύσεων, πολιτικές αντιπαραθέσεις και κινητοποιήσεις αγροτών, οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης έδωσαν σήμερα το «πράσινο φως» για την εμπορική συμφωνία με τον νότιο αμερικανικό συνασπισμό Mercosur, που περιλαμβάνει τη Βραζιλία, την Αργεντινή, την Ουρουγουάη και την Παραγουάη.
Η συμφωνία θεωρείται η μεγαλύτερη εμπορική συμφωνία που έχει προχωρήσει μέχρι σήμερα από την ΕΕ, ωστόσο δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί η διαδικασία και απαιτείται επικύρωση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πριν να τεθεί σε ισχύ.
Τι αποφασίστηκε και πώς
Στη σημερινή ψηφοφορία:
- Πέρασε η έγκριση με ειδική πλειοψηφία (τουλάχιστον 15 κράτη-μέλη που εκπροσωπούν το 65% του πληθυσμού της ΕΕ).
- Κατά ψήφισαν χώρες όπως η Γαλλία, η Πολωνία, η Αυστρία και η Ιρλανδία.
- Το Βέλγιο απείχε.
Η τελική υπογραφή της συμφωνίας αναμένεται να γίνει εντός των επόμενων εβδομάδων, με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen να σκοπεύει να ταξιδέψει για την τελετή σε νοτιοαμερικανική χώρα.
Πρέπει, όμως, να εγκριθεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για να ενεργοποιηθεί πλήρως, κάτι που αναμένεται να προκαλέσει περαιτέρω πολιτικές και νομικές αντιπαραθέσεις.
Τι προβλέπει η συμφωνία
Η συμφωνία ΕΕ – Mercosur είναι μια συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών με βασικά σημεία:
✔️ Κατάργηση ή σημαντική μείωση δασμών μέχρι και στο 90% των προϊόντων που διακινούνται μεταξύ ΕΕ και Mercosur.
✔️ Πρόσβαση σε αγορά περίπου 700 + εκατ. καταναλωτών για προϊόντα από τις δύο πλευρές.
✔️ Περισσότερες ευκαιρίες για ευρωπαϊκές εξαγωγές σε αυτοκίνητα, μηχανήματα, φάρμακα, τρόφιμα, κρασιά και ποτά.
✔️ Εύκολη πρόσβαση προϊόντων Mercosur στην ΕΕ, κυρίως βοδινό κρέας, δημητριακά, ζάχαρη, σόγια και πουλερικά.
Η συμφωνία επίσης περιλαμβάνει «δακτυλίους ασφαλείας», όπως ποσοστώσεις και μηχανισμούς παρακολούθησης για να προλάβει απότομες εισαγωγές που θα μπορούσαν να διαταράξουν τις ευρωπαϊκές αγορές.
Αντιδράσεις και ανησυχίες
Παρά την έγκριση, η συμφωνία έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις σε πολλά επίπεδα:
Αγρότες και πρωτογενής τομέας
Σε πολλές χώρες της ΕΕ, οι αγρότες διαμαρτύρονται έντονα γιατί φοβούνται ότι οι φθηνότερες εισαγωγές από Mercosur θα υπονομεύσουν την τοπική παραγωγή και τις τιμές.
Στην Ελλάδα, οι αγρότες έχουν ήδη πραγματοποιήσει μπλοκαρίσματα δρόμων, διαμαρτυρόμενοι κατά της συμφωνίας και ζητώντας μέτρα στήριξης.
Ανάλογες κινητοποιήσεις βλέπουμε και στην Ιρλανδία, όπου οι παραγωγοί εκφράζουν φόβους για εισαγωγή χαμηλής ποιότητας ή ορμονωμένου κρέατος από τη Λατινική Αμερική.
Πολιτικές αντιδράσεις
Η Γαλλία έχει επίσημα ανακοινώσει ότι θα ψηφίσει κατά της συμφωνίας, επικαλούμενη την προστασία των ευρωπαίων αγροτών και τα υψηλά πρότυπα παραγωγής στην ΕΕ, ενώ άλλες χώρες έχουν εκφράσει παρόμοιες ενστάσεις.
Κάποιες κυβερνήσεις ζητούν επίσης περισσότερα μέτρα προστασίας για τους παραγωγούς πριν εγκριθεί οριστικά το κείμενο.
Περιβαλλοντικές ανησυχίες
Εκπρόσωποι περιβαλλοντικών οργανώσεων και επιστήμονες έχουν εκφράσει φόβους ότι η μεγαλύτερη πρόσβαση στις αγορές Mercosur μπορεί να συνδεθεί με αυξημένη αποψίλωση δασών, ειδικά στην Αμαζονία, όπου η παραγωγή βοδινού κρέατος και σόγιας συχνά σχετίζεται με καταστροφή οικοσυστημάτων.
Η ελληνική διάσταση
Η Ελλάδα είχε δηλώσει υποστήριξη στη συμφωνία, θέτοντας όμως αιτήματα για ειδικές διασφαλίσεις των ελληνικών προϊόντων, όπως είναι οι ΠΟΠ σήμανσεις (π.χ. φέτα, ελαιόλαδο).
Έχει ζητηθεί ακόμα:
- λειτουργικοί μηχανισμοί ελέγχου
- ισότιμοι όροι ανταγωνισμού
- ενίσχυση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής
τα οποία είναι ζητήματα που συνεχίζουν να βρίσκονται στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων με τις Βρυξέλλες.
Τι μένει να γίνει
Υπογραφή της συμφωνίας από ΕΕ και Mercosur (αναμένεται τις επόμενες εβδομάδες).
Ψηφοφορία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τελική επικύρωση πριν εφαρμοστεί.
Η συμφωνία είναι ένα σημαντικό εμπορικό βήμα, αλλά επίσης ένα πολιτικό πεδίο αντιθέσεων που θα συνεχίσει να απασχολεί παραγωγικούς κλάδους, κυβερνήσεις και θεσμούς κυρίως στη φάση της τελικής έγκρισης και εφαρμογής.
Πηγές & Τεκμηρίωση
Επίσημα & δημοσιογραφικά:
- Πληροφορίες για έγκριση και αντιδράσεις – Reuters / FT / Guardian – εντός ΕΕ με έγκριση υπό όρους
- Τι προβλέπει η συμφωνία (δασμοί, πρόσβαση αγορών) — Reader.gr, Newsbomb.gr
- Ποσοστώσεις και προστατευτικά μέτρα — Lifo.gr
- Στοιχεία για Ελληνες αγρότες και μπλοκαρίσματα — AP News
- Περιβαλλοντικές και ευρύτερες αναλύσεις — Wikipedia / Euronews / άλλες πηγές
