Έχεις ποτέ τραβήξει το κινητό από την τσέπη σου επειδή… ένιωσες μια δόνηση, μόνο για να ανακαλύψεις ότι δεν έχεις καμία ειδοποίηση; Αν ναι, τότε δεν είσαι μόνος. Αυτό το παράδοξο, ευρέως διαδεδομένο φαινόμενο έχει πλέον όνομα: Phantom Vibration Syndrome (PVS) – το λεγόμενο «Σύνδρομο Φάντασμα Δόνησης».
Τι ακριβώς είναι;
Το Phantom Vibration Syndrome περιγράφει την αντίληψη μιας δόνησης ή ειδοποίησης από το κινητό όταν στην πραγματικότητα δεν υπάρχει καμία. Παρόλο που το όνομα περιέχει τη λέξη «σύνδρομο», οι ειδικοί το θεωρούν περισσότερο ως tactile hallucination – μια σωματική ψευδαίσθηση που δημιουργείται όταν ο εγκέφαλος ερμηνεύει λανθασμένα ερεθίσματα.
Πρόκειται για μια εμπειρία που πολλοί από εμάς έχουμε νιώσει: μια στιγμιαία δόνηση στο πόδι ή στην τσέπη, η οποία όμως δεν συνοδεύεται από καμία αναπάντητη κλήση ή μήνυμα.
Γιατί συμβαίνει αυτό;
Δεν υπάρχει απόλυτη απάντηση, αλλά οι επιστήμονες πιστεύουν ότι το PVS προκύπτει λόγω διαρκούς και έντονης επαφής με το κινητό μας. Όταν το smartphone γίνεται μέρος της καθημερινότητάς μας και βρίσκεται συνέχεια στην τσέπη ή στο χέρι, ο εγκέφαλος εκπαιδεύεται να περιμένει ειδοποιήσεις. Έτσι, ακόμα και φυσιολογικές αισθητικές ενδείξεις – όπως μια μυϊκή σύσπαση ή η τριβή των ρούχων – μπορεί να παρουσιαστούν ψευδώς ως δόνηση.
Είναι ενδιαφέρον ότι σε μελέτες που εξετάζουν αυτό το φαινόμενο, σημαντικό ποσοστό ανθρώπων — ειδικά νέων και φοιτητών — ανέφεραν ότι έχουν βιώσει αυτή την ψευδαίσθηση αρκετά συχνά. Κάποιες έρευνες μάλιστα δείχνουν ότι περισσότερο από το 70-90% των χρηστών κινητών τηλεφώνων έχουν νιώσει τουλάχιστον μια φορά τέτοια δόνηση χωρίς καμία ειδοποίηση.
Είναι ανησυχητικό;
Για τους περισσότερους ανθρώπους, το Phantom Vibration Syndrome δεν αποτελεί σοβαρό ιατρικό πρόβλημα. Οι επιστήμονες το θεωρούν ένα είδος προσαρμογής του εγκεφάλου στις σύγχρονες ψηφιακές συνήθειες. Ωστόσο, για κάποιους, επαναλαμβανόμενες ψευδείς αντιλήψεις μπορούν να συνδεθούν με άγχος, υπερβολική εγρήγορση ή ακόμη και ψηφιακή εξάρτηση.
Αν νιώθεις συχνά τέτοιες «φανταστικές» δονήσεις, μπορεί να βοηθήσει μια μείωση της χρήσης του κινητού, η απενεργοποίηση της δόνησης σε περιόδους ξεκούρασης ή ακόμα και η αλλαγή του σημείου που φοριέται το κινητό.
