Ο συγγραφέας Θανάσης Τριανταφύλλου στο enimerosou.gr
Με την πρώτη μου αυτή επαφή με τους αναγνώστες και τις αναγνώστριες του enimerosou.gr οφείλω να ευχαριστήσω τον συγγραφέα Πέτρο Πρωτόγερο, για την πρόσκλησή του, και να ευχηθώ καλή συνέχεια και επιτυχία στο εγχείρημά του αυτό.
Η συγγραφική μου πορεία, μέχρι το τελευταίο μου μυθιστόρημα
«…τρεις Κυριακές, Δευτέρα μία…» (Επίκεντρο 2025), περιλαμβάνει διάφορα στάδια. Πρωτοεμφανίστηκα στον χώρο του βιβλίου για μικρά παιδιά με επτά βιβλία από τις εκδόσεις ΣΑΤ Εκδοτική -Ναυτίλος (Πειραιάς 1989). Όλα με εικονογράφηση του Γιάννη Κουρούδη.
Το 1993 (από κοινού με Αντώνη Καλογιάννη) κυκλοφόρησαν από τις εκδόσεις ΚΟΡΦΗ (κεντρική διάθεση βιβλιοπωλείο Gutenberg, Αθήνα) δύο βιβλία μαθηματικών για Α΄ Δέσμη, Γ΄ Λυκείου. Αφορούσαν υποψηφίους θετικής κατεύθυνσης.
Από το ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ εκδόθηκαν τέσσερα, μέχρι σήμερα, βιβλία μου, σε χαρτόδετη και σε ψηφιακή μορφή, τα:
- Οι Αριθμοί και άλλες μαθηματικές ψηφίδες στο έργο του Οδυσσέα Ελύτη (2012),
- ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ και ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ (2014),
- «Αμήχανο» Βλέμμα (2019)
- Τρεις Κυριακές, Δευτέρα μία… (2025).
Συμμετέχω, ως τώρα, και σε τρεις συλλογικές εκδόσεις με διηγήματα. Κυκλοφόρησε επίσης μια μονογραφία. Κείμενα και ποιήματά μου φιλοξενούνται σε ψηφιακά και άλλα περιοδικά, όπως τα: ΠΕΡΙ ΟΥ, FRACTAL, ΧΑΡΤΗΣ, ΕΜΒΟΛΙΜΟΝ, Ο ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ κ. ά. Σε ΠΡΑΚΤΙΚΑ συνεδρίων και σε εφημερίδες υπάρχουν εισηγήσεις και άλλα κείμενά μου. Επίσης, σε δεκαπεντασύλλαβο ιαμβικό μέτρο απέδωσα (εκτός εμπορίου) την τραγωδία ΑΝΔΡΟΜΑΧΗ του ΕΥΡΙΠΙΔΗ.
Ας μείνουμε, όμως, στο μυθιστόρημά μου « …τρεις Κυριακές Δευτέρα μία…». Είναι το πρώτο μου εγχείρημα στη συγγραφή μυθιστορήματος. Στην πιθανή απορία, τι με ώθησε στη συγγραφή του και ποιος ήταν ο στόχος μου, θα μπορούσα να απαντήσω με συντομία ότι ήθελα να πειραματιστώκαι να δοκιμαστώ και σ’ αυτό το δύσκολο είδος γραφής. Αυτό, ίσως, θα ήταν μια πρώτη απλοϊκή απάντηση. Ωστόσο, νομίζω ότι το θέμα που ήθελα να καλύψω, και το οποίο αποτελεί και τον κεντρικό πυρήνα του μυθιστορήματός μου, που είναι το άλυτο μέχρι σήμερα πρόβλημα των τέλειων αριθμών, μόνο μέσα από την -κατά κάποιο τρόπο- καταγραφή και παρουσίασή του σε ένα γραπτό τεκμήριο, όπως ένα βιβλίο, είναι ένας άλλος πιο σοβαρός λόγος, που με ώθησε. Θέλω να πω ότι η επαναδιατύπωση του προβλήματος, μέσα από μια ελκυστική -αν βέβαια το κατόρθωνα αυτό- μυθοπλασία, και με έναν κοσμοπολίτικο χαρακτήρα, με τη μορφή ενός μυθιστορήματος, που θα μπορούσε να αξιοποιηθεί ποικιλοτρόπως, ίσως -γιατί όχι- και ως μια θεατρική παράσταση, αν η τύχη το έφερνε το βιβλίο να πέσει στα χέρια σκηνοθέτη, που θα ήθελε να το διαπλάσει σε μια τέτοια μορφή, ήταν και αυτός ένας άλλος, επίσης, λόγος. Το λέω αυτό, γιατί η δομή του, σε χρόνο και λόγο, κρύβει και στοιχεία θεατρικής γραφής. Έχει, δηλαδή, ένα θεατρικό υπόβαθρο. Δηλαδή, οι διάλογοι, ο χρόνος ανάπτυξης της θεματολογίας του είναι έτσι δεμένα, ώστε, υπό προϋποθέσεις, να προκαλούν το ενδιαφέρον του αναγνώστη ή του υποτιθέμενου θεατή, αν εν τέλει διαμορφωνόταν σε θεατρική παράσταση η μυθοπλασία του.
Η αφήγηση και η μυθοπλασία στηρίζονται σε μια ομάδα προσώπων που ως φίλοι, με τα πολλά κοινά τους, συνομιλούν αδιάκοπα, ανταλλάσσοντας γνώσεις, μνήμες, ιδέες.
Διάλεξα την ‘πνευματική φιλία’ ως δομικό στοιχείο της μυθοπλασίας –με την αρχαιοελληνική της έννοια– και ως πρόταση, αφού, υπό συνθήκες, μπορεί και σήμερα (παρά το ομιχλώδες περίβλημα, που συχνά σκεπάζει σε παγκόσμιο επίπεδο πολλές αξίες και επιτεύγματα της ανθρωπότητας και του πολιτισμού μας, που τώρα ανατρέπονται και βάλλονται από πολλές μεριές και πολιτικές) να αποτελέσει ισχυρή στάση ζωής και όχι απλώς ένα λογοτεχνικό σχήμα και δημιούργημα. Είναι έτσι δομημένη η μυθοπλασία του, ώστε να συνομιλεί με την ιστορία, τη φιλοσοφία, την τέχνη και τις επιστήμες, χωρίς να λειτουργεί εγκυκλοπαιδικά. Ως ένα πανόραμα πολιτισμού. Δύσκολο το εγχείρημα. Πιστεύω, όμως, ότι το αποτέλεσμα της επιλογής με δικαίωσε. Συμφωνούν, μάλλον, σε αυτό (και χαίρομαι, ιδιαίτερα!) και πολλές γνώμες όσων το έχουν διαβάσει και έχουν γράψει γι’ αυτό. Πέτυχα με τη συγκεκριμένη γραφή, πιστεύω, να ισορροπήσω αποτελεσματικά ανάμεσα στη γνώση ως αφήγηση και στη γνώση ως εμπειρία, ώστε να παραμένουν ζωντανές μέσα στο μυθιστόρημα.Ομολογώ ότι ήταν ένα δύσκολο πείραμα να καταφέρω να κινηθώ σε πλαίσια ισορροπίας.Ήταν μια δύσκολη άσκηση και επίπονη ‘σχοινοβασία’ η γραφή του. Έσβηνα, έγραφα, διάβαζα και τανάπαλι!Ισχύει, πάντως, κι εδώ η εγγλέζικη παροιμία: The proof of the pudding is in the eating. Δηλαδή, η επιτυχία της πουτίγκας φαίνεται, εφόσον τη φας, εφόσον τη δοκιμάσεις! Όσοι έγραψαν για το βιβλίο έδειξαν ότι η συνταγή της «πουτίγκας» μοιάζει να πέτυχε και χαίρομαι ιδιαίτερα γι’ αυτό.
Σχόλια αρκετών που διάβασαν το βιβλίο αναγνωρίζουν στον αφηγητή ότι έχει μια πολλαπλή διάσταση στο έργο. Ότι λειτουργεί σε αρκετά σημεία ως ένα προσωπείο του συγγραφέα. Εν μέρει έχουν δίκαιο, αφού ο συγγραφέας είναι φυσικό να βρίσκεται περιστασιακά σε ορισμένους από τους χαρακτήρες και δείχνει να λειτουργεί μέσα από αυτούς, ως ένα βαθμό. Άλλοτε, πάλι, όχι.Η διαχείριση αυτού του θέματος και οι δυσκολίες που αντιμετώπισα, στον τρόπο προσέγγισής του, ομολογώ ήταν ένα δομικό στοιχείο που με απασχόλησε και με προβλημάτισε έντονα.Αναφέρομαι στο δύσκολο σημείο της ένταξης του συγγραφέα-αφηγητή ως παντογνώστη με διάφορα μοτίβα, άλλοτε έμμεσα κι άλλοτε συγκαλυμμένα.Πιστεύω ότι είχα επηρεαστεί από τη λογική των ετερώνυμων χαρακτήρων του Fernando Pessoa ή από τα μυθιστορηματικά υποκείμενα στο βιβλίο «Αβαδδών ο εξολοθρευτής», όπου ο Άγγελος-πρωταγωνιστής είναι ο ίδιος ο συγγραφέας, ο Ernesto Sabbato. Ίσως! Πάντως, ήθελα να βγω και να κινηθώ έξω από τετριμμένες μορφές γραφής. Γι’ αυτό και όλη αυτή η δύσκολη μείξη γεγονότων, μικροϊστοριών, καταστάσεων σε επάλληλους ή και παράλληλους κόσμους, εμπλέκοντας ποίηση και πρόζα, ιστορίες, τέχνη, μνήμες, διαμορφώνοντας κόσμους με ομορφιά και θετικά συναισθήματα. Ένα τέτοιο μοντέλο γραφής, πριν χρόνια, είχε προτείνει και η Virginia Woolf, ως μορφή ενός μελλοντικού μυθιστορήματος, κάποτε.
Η τραγωδία στο Μάτι αποτέλεσε αφορμή για ένα κλείσιμο της όλης μυθοπλασίας, η οποία ξεκίνησε από μια ευχάριστη εκδρομή της παρέας των φίλων στο Πήλιο, στα χιόνια, με πολλές όμορφες στιγμές. Η τραγωδία αυτή της φωτιάς και οι συνέπειές της εισβάλλουν στο κείμενο ως βίωμα και ως συλλογικό τραύμα. Ως ένας ηθικός μάρτυρας της Ιστορίας, χωρίς αυτό να την αποτρέπει από το να είναι και να παραμένει πάντα μια πράξη ατομικής μνήμης. Έχω την άποψη ότι η λογοτεχνία, σε ανάλογα γεγονότα, μπορεί και πρέπει να λειτουργεί διττά: Και ως ηθικός μάρτυρας της Ιστορίας, αφού, χωρίς να ιστορεί γεγονότα, δηλαδή χωρίς να γράφει Ιστορία, που είναι δουλειά των ιστορικών, τα αναπλάθει στη συλλογική μνήμη με το συναισθηματικό φορτίο που δημιουργεί. Παράλληλα, συντηρεί και οικοδομεί περιβάλλοντα στοχασμού και αναστοχασμού. Συνεγείρει και συγκλονίζει.Θυμάμαι, όταν -μαθητής λυκείου- διάβασα το KAPUTT του C. Malaparte, παρά τα τόσα αμφιλεγόμενα για τη ζωή του, τις πολιτικές του πεποιθήσεις και θεάσεις των γεγονότων, που γνωρίζουμε, οι περιγραφές του, με τους ξεπαγιασμένους Γερμανούς στρατιώτες και τους σκοτωμένους Σοβιετικούς στρατιώτες, να είναι τοποθετημένοι ως πινακίδες, για να δείχνουν τον δρόμο στα σταυροδρόμια, στην τότε παγωμένη Σοβιετική Ένωση, στην πορεία του γερμανικού στρατού προς το Στάλινγκραντ, σε άθλια και αποδιοργανωμένη κατάσταση, πια, ήταν συγκλονιστικές για τη διαμόρφωση της προσωπικής συνείδησής μου ως απλού αναγνώστη ενός λογοτεχνικού έργου που συνομιλεί με την ιστορία.
Το δράμα της φωτιάς στο Μάτι, με τους 104 νεκρούς και άλλους καμένους, τις τόσες καταστροφές σε όνειρα και σε ζωές, από αβελτηρίες ιθυνόντων και λοιπών ανευθυνοϋπεύθυνων, όπως γράφω στην αφιέρωση του βιβλίου μου, δίνει την εικόνα αρχαίας τραγωδίας, όπου η λύτρωση είναι το ζητούμενο, αφού οι συνέπειες σε κάποιους χαρακτήρες του μυθιστορήματός μου δημιουργούν ένα καινούριο πλαίσιο ζωής, με άγνωστες για την ώρα προοπτικές και με έντονο το στοιχείο της διαχείρισης της απώλειας, που έφερε (και πάντα φέρνει) τα πάνω κάτω σε πολλές ζωές. Ως ατομική μνήμη μένει στον καθένα, ανάλογα με το υπόβαθρό του, πώς μπορεί να επεξεργαστεί αυτά τα πραγματικά γεγονότα και τα συλλογικά τραύματα στη διαμόρφωση του δικού του χαρακτήρα και στη διαμόρφωση της ανάγκης του, ώστε αυτός να διαμαρτυρηθεί με τον τρόπο και τα «όπλα» του. Με τη δική του σκευή, όπως είπε ο ποιητής: «…Ο καθείς και τα όπλα του!».
Το βιβλίο χωρίζεται σε δύο μέρη. Θα μπορούσαν να είναι δύο διαφορετικά βιβλία ως μια άτυπη διλογία. Ίσως αυτό το άτυπο της διλογίας με φορτώνει με την ενδεχόμενη υποχρέωση να γίνει κάποτε τριλογία, δημιουργώντας ένα νέο πλαίσιο ζωής για κάποιους από τους χαρακτήρες της μυθοπλασία του. Ίδωμεν!
Ευχαριστώ για τη φιλοξενία!
Μαρούσι, 15 Φεβρουαρίου 2026
Θανάσης Τριανταφύλλου
